Bu yazıda
Kürsör ne işe yarar?
Kürsör (sürgü, İngilizcesi slider), fermuarın iki kolundaki dişleri birleştirip ayıran parçadır. Fermuarın rahat çalışması ve açık kalıp kalmaması büyük ölçüde kürsöre bağlıdır.
Kilit tipine göre kürsör çeşitleri
| Tür | Nasıl çalışır? | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Oto kilitli | Elcik bırakılınca kilitlenir | Etek, elbise, dış giyim |
| Yarı oto | Elcik yatırılınca kilitlenir | Kot, pantolon |
| Kilitsiz | Serbest kayar | Çanta, bagaj, döşeme |
| Pim kilitli | Elcikteki pim dişe basar | Daha az yaygın |
| Ters kürsör | Elcik iki yüze döner | Çadır, uyku tulumu |
| Çift elcikli | Her iki yüzde elcik vardır | Çift taraflı ürünler |
Hangi ürüne hangi kürsör?
Genel kural şöyledir: Gerilen ve kendiliğinden inmesi istenmeyen fermuarda oto veya yarı oto, sık kaydırılan bagaj ve çantada kilitsiz kürsör seçilir. Kot pantolonda yarı oto yaygındır.
Kürsör malzemeleri
- Çinko alaşım (zamak): Çoğu kürsör bu malzemeyle dökülür ve kaplanır.
- Pirinç: Korozyon ve aşınma direnci iyidir, ağır yıkamalarda tercih edilir.
- Plastik: Hafiftir, korozyona dirençlidir.
Kilit nasıl korunur?
Kilidi zorla açmak, özellikle küçük tiplerde mekanizmaya zarar verebilir. Elciği kaldırıp kürsörü öyle hareket ettirmek gerekir.
Kürsör alırken nelere bakılacağını kürsör uyumu rehberinde anlattık. MAK Fermuar tüm kürsör ve elcik tiplerini metal ve plastik olarak satar.
Oto kilitli ile yarı oto arasındaki fark
İkisi de fermuarın kendiliğinden inmesini önlemeye yardım eder. Oto kilitli kürsör, elcik bırakıldığı anda kilitlenir. Yarı oto kürsör ise elcik aşağı yatırıldığında kilitlenir, kaldırılınca açılır. Kaynaklar kot ve pantolonda yarı otoyu, etek, elbise ve dış giyimde otoyu sık örnek gösterir.
Ters ve çift elcikli kürsör ne zaman gerekir?
Ters kürsörde elcik gövdenin iki yüzüne de döner, bu yüzden fermuar iki taraftan kullanılabilir. Çift elcikli kürsörde ise her iki yüzde ayrı elcik bulunur. Çadır ve uyku tulumu gibi içeriden ve dışarıdan açılan ürünlerde tercih edilirler. Kilitli veya kilitsiz seçenekleri olabilir.
Döküm mü, pres mi?
Kürsör gövdeleri farklı yöntemlerle üretilir. Çinko alaşım gövdeler genellikle basınçlı dökümle yapılır ve üstüne nikel, oksit veya boya gibi bir kaplama uygulanır. Pirinç gövdeler preslenebilir. Üretici kaynaklarına göre pirinç, korozyon ve aşınmaya karşı çinko alaşımdan daha iyi direnç verir. Bu yüzden taş ve enzim yıkama gibi ağır işlemlerde öne çıkar. Çinko alaşım ise güçlü kimyasallardan etkilenebilir.
Kürsör nasıl seçilir?
- Zincir türü ve tip: İkisi de uymalıdır.
- Kilit ihtiyacı: Fermuar gerilecek mi, yoksa sık kaydırılacak mı?
- Yıkama ve ortam: Yoğun yıkama veya tuzlu su var mı?
- Görünüm: Kaplama ve elcik ürüne uyuyor mu?
Kürsör değiştirmek gerekirse
Dişler sağlam ama fermuar kapanmıyorsa sorun çoğu zaman kürsördedir. Yeni kürsörün aynı tipte ve aynı zincir türünde olması gerekir. Farklı üreticilerin parçaları için genel bir uyum tablosu olmadığından, mümkünse aynı tedarikçiden almak gerekir.
Sık sorulan sorular
Fermuar kürsörü nedir?
Fermuarın iki kolundaki dişleri birleştirip ayıran hareketli parçadır. Sürgü olarak da bilinir.
Oto kilitli kürsör nasıl açılır?
Elcik kaldırılarak açılır, bırakıldığında kilitlenir. Kilidi elciği kaldırmadan zorlamak mekanizmaya zarar verebilir.
Kilitsiz kürsör nerede kullanılır?
Çanta, bagaj ve döşeme gibi sık kaydırılan ve kilit gerekmeyen ürünlerde kullanılır.
Kot pantolonda hangi kürsör kullanılır?
Yarı oto kürsör yaygındır.
Kürsör en çok hangi malzemeden yapılır?
Çoğu kürsör çinko alaşım (zamak) dökümdür. Pirinç ve plastik gövdeler de vardır.
